Ερώτηση της παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας» από τον Γιάννη Μυλόπουλο «Η κακή πορεία της απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων και της εκτέλεσης αναπτυξιακών έργων στην Περιφέρεια δείχνει ότι δεν είναι τυχαία η δημογραφική της κατάρρευση. – Οι πολίτες, με πρώτους τους νέους, την εγκαταλείπουν γιατί δεν βλέπουν καμία αναπτυξιακή προοπτική»
Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τον ρυθμό απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από την Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας θέτει η περιφερειακή παράταξη «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας», με ερώτηση που κατέθεσε σήμερα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, μετά και τα δημοσιεύματα για διαδοχικές αναθεωρήσεις του εθνικού σχεδίου που έχουν οδηγήσει σε ένα μπαράζ απεντάξεων και περικοπών έργων, αλλά και σοβαρή απόκλιση μεταξύ της λογιστικής και της πραγματικής απορρόφησης των πόρων στην οικονομία.
Στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, αν και προβάλλεται συχνά η εικόνα υψηλής απορροφητικότητας και σημαντικών ιδιωτικών επενδύσεων μέσω του δανειακού σκέλους, η πραγματικότητα που αφορά στον «σκληρό» πυρήνα των δημόσιων υποδομών (μεταφορές, αντιπλημμυρική προστασία, εγγειοβελτιωτικά έργα, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, λειψυδρία, δημόσια υγεία, παιδεία και ψηφιοποίηση) εγείρει σοβαρά ερωτήματα.
Η διοίκηση της Περιφέρειας φαίνεται να παραμένει θεατής, παρακολουθώντας τα κονδύλια που θα μπορούσαν να θέσουν την Περιφέρεια σε τροχιά ανάπτυξης να χάνονται και τα σχετικά έργα να απεντάσσονται.
Κρίσιμα έργα υποδομής για τη Θεσσαλονίκη και όλη την Περιφέρεια, όπως η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα ΟΛΘ, αντιπλημμυρικά έργα & μελέτες, η ψηφιοποίηση πολεοδομιών/υποθηκοφυλακείων φαίνεται πως ήδη έχουν απενταχθεί ή περικοπεί.
Η παράταξη ζητά να ενημερωθεί για:
• Το ύψος και την απορρόφηση κονδυλίων: Ποιο είναι το ακριβές συνολικό ποσό που έχει εκταμιευθεί και απορροφηθεί μέχρι σήμερα για έργα στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας;
• Την πορεία υλοποίησης έργων: Ποια συγκεκριμένα έργα έχουν ενταχθεί και ποια έχουν απενταχθεί, ποια βρίσκονται σε στάδιο δημοπράτησης ή υλοποίησης και ποια παρουσιάζουν σημαντικές καθυστερήσεις;
• Τον κίνδυνο απώλειας πόρων: Υπάρχουν έργα που κινδυνεύουν να απενταχθούν λόγω μη τήρησης των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση;
• Τον στρατηγικό σχεδιασμό: Με ποια κριτήρια ιεραρχήθηκαν οι προτάσεις της Περιφέρειας;
Ο επικεφαλής της παράταξης, Καθηγητής ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, δήλωσε σχετικά:
«Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό, τη θωράκιση απέναντι στις φυσικές καταστροφές και τη θέση σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης της Περιφέρειας Κ. Μακεδονίας. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για καθυστερήσεις, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και επικοινωνιακή διαχείριση.
Οι πολίτες της Κ. Μακεδονίας δικαιούνται να γνωρίζουν πού πηγαίνει και το τελευταίο ευρώ και γιατί κρίσιμα αναπτυξιακά έργα υποδομής, πράσινης μετάβασης και ψηφιακού μετασχηματισμού καθυστερούν ή απεντάσσονται.
Ενώ, αντίθετα, προχωρούν αποσπασματικά έργα βιτρίνας, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό που υπηρετούν πελατειακές σχέσεις.
Η κακή πορεία της απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων και της εκτέλεσης αναπτυξιακών έργων στην Περιφέρεια δείχνει ότι δεν είναι τυχαία η δημογραφική της κατάρρευση.
Οι πολίτες, με πρώτους τους νέους, την εγκαταλείπουν γιατί δεν βλέπουν καμία αναπτυξιακή προοπτική.
Απαιτούμε άμεσες απαντήσεις και πλήρη διαφάνεια στην αξιοποίηση των πόρων».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
ΠΡΟΣ: Αντιπεριφερειάρχη Υποδομών & Δικτύων, κ. Μπίλλια
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ: Περιφερειάρχη Κ. Μακεδονίας, κ. Αηδονά
Ερώτηση, με αίτημα για γραπτή απάντηση
Θέμα: Τελική απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, απολογισμός και καταγραφή απενταγμένων έργων υποδομής.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας («Ελλάδα 2.0») αποτέλεσε μια ιστορική ευκαιρία για την ενίσχυση των δημόσιων υποδομών, της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας. Ωστόσο, όπως αποκαλύπτεται από πρόσφατα δημοσιεύματα, οι διαδοχικές αναθεωρήσεις του εθνικού σχεδίου έχουν οδηγήσει σε ένα μπαράζ απεντάξεων και περικοπών έργων (με δεκάδες μέτρα να βρίσκονται εκτός αρχικών στόχων και έργα να απεντάσσονται οριστικά), ενώ καταγράφεται σοβαρή απόκλιση μεταξύ της λογιστικής και της πραγματικής απορρόφησης των πόρων στην οικονομία.
Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αν και προβάλλεται συχνά η εικόνα υψηλής απορροφητικότητας και σημαντικών ιδιωτικών επενδύσεων μέσω του δανειακού σκέλους, η πραγματικότητα που αφορά τον «σκληρό» πυρήνα των καθαρών δημόσιων υποδομών (μεταφορές, αντιπλημμυρική προστασία, δημόσια υγεία, παιδεία και ψηφιοποίηση) εγείρει σοβαρά ερωτήματα.
Γνωρίζουμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης υπήρξε ένα έντονα συγκεντρωτικό εργαλείο, όπου η πλειονότητα των δημόσιων έργων (1,2 – 1,5 δισ. ευρώ στην Κεντρική Μακεδονία) εκτελείται από κεντρικά Υπουργεία. Παράλληλα, η ίδια η ΠΚΜ ανέλαβε ως φορέας υλοποίησης κυρίως δράσεις χαμηλού ρίσκου (μελέτες ωρίμανσης, όπως για το Παραλιακό Μέτωπο, και ψηφιακά εργαλεία τουρισμού) προκειμένου να αποφύγει τον κίνδυνο απεντάξεων λόγω των ασφυκτικών προθεσμιών.
Ωστόσο, κρίσιμα έργα υποδομής για τη Θεσσαλονίκη και όλη την Περιφέρεια έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα:
• Σιδηροδρομική σύνδεση 6ου προβλήτα ΟΛΘ: Ένα κομβικό έργο για τη μετατροπή της Θεσσαλονίκης σε διαμετακομιστικό κέντρο απεντάχθηκε οριστικά από το ΤΑΑ.
• Αντιπλημμυρικά έργα & μελέτες: Σημαντικοί πόροι αντιπλημμυρικής θωράκισης στην ΠΚΜ αφαιρέθηκαν ή ανακατευθύνθηκαν, αφήνοντας ευάλωτες περιοχές εκτεθειμένες.
• Ψηφιοποίηση & τοπικές παρεμβάσεις: Σημαντικά οριζόντια έργα (όπως η ψηφιοποίηση πολεοδομιών/υποθηκοφυλακείων) υπέστησαν δραστικές περικοπές αντικειμένου.
Επειδή η τοπική κοινωνία της Κεντρικής Μακεδονίας δικαιούται πλήρη διαφάνεια για το ποιες υποδομές υλοποιήθηκαν πραγματικά και ποιες χάθηκαν ή μετακυλίστηκαν σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία (όπως το ΕΣΠΑ), επιβαρύνοντας μελλοντικούς πόρους,
Ζητάμε να μας απαντήσετε:
1. Ποιο είναι το ακριβές, τελικό ποσό των άμεσων επιχορηγήσεων που εισέρρευσε και απορροφήθηκε πραγματικά (και όχι μόνο λογιστικά) στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας από το Ταμείο Ανάκαμψης;
2. Ποια είναι η πλήρης και αναλυτική λίστα των έργων που είχαν αρχικά ενταχθεί ή προβλεφθεί για την Κεντρική Μακεδονία (είτε με φορέα υλοποίησης την ΠΚΜ, είτε Υπουργεία, είτε Δήμους) και τελικά απεντάχθηκαν ή υπέστησαν σημαντική περικοπή προϋπολογισμού/αντικειμένου;
3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μεταφορά κρίσιμων απενταγμένων έργων (όπως η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα και τα αντιπλημμυρικά) στο ΕΣΠΑ 2021-2027 ή στο ΠΔΕ, ποιες είναι οι νέες δεσμευτικές προθεσμίες ολοκλήρωσής τους και ποιο είναι το ρίσκο να στερήσουν πόρους από άλλες τοπικές ανάγκες;
4. Ποια είναι η εξέλιξη και τα τελικά αποτελέσματα των δράσεων που έτρεξε η ίδια η Περιφέρεια (μελέτες ωρίμανσης Παραλιακού Μετώπου, οδικής ασφάλειας, ψηφιακές πλατφόρμες τουρισμού); Έχουν ολοκληρωθεί και παραδοθεί εντός των προθεσμιών;
